Czy wkładki ortopedyczne mogą pomóc na ból kolan, bioder i kręgosłupa?

Dlaczego stopy mogą mieć wpływ na kolana, biodra i kręgosłup?

Podczas stania, chodzenia i biegania stopa jest pierwszym elementem kończyny mającym kontakt z podłożem.

Jej zadaniem jest między innymi:

• amortyzowanie obciążeń,
• stabilizacja,
• dostosowanie się do podłoża,
• przenoszenie sił podczas chodu,
• umożliwienie prawidłowego wybicia.

Zmiana sposobu pracy stopy może wpływać na ustawienie wyżej położonych części kończyny.

Nie oznacza to prostego schematu:

płaska stopa = bolący kręgosłup.

Organizm jest znacznie bardziej skomplikowany.

U jednej osoby określona budowa stopy nie powoduje żadnych dolegliwości, a u innej w połączeniu z dużym obciążeniem, słabszą kontrolą ruchu lub wcześniejszym urazem może mieć większe znaczenie.

Dlatego ocenia się nie tylko wygląd stopy w pozycji stojącej, ale przede wszystkim jej zachowanie podczas ruchu.

Czym właściwie są indywidualne wkładki ortopedyczne?

Wkładka ortopedyczna to element umieszczany wewnątrz obuwia, którego zadaniem może być między innymi odpowiednie podparcie stopy oraz modyfikacja rozkładu nacisków.

W zależności od potrzeb pacjenta wkładka może:

• podpierać wybrane obszary stopy,
• zmieniać rozłożenie nacisku,
• poprawiać komfort chodzenia,
• wspierać stabilizację,
• odciążać bolesne miejsca,
• pomagać w kontroli ustawienia stopy podczas ruchu.

Indywidualna wkładka różni się od przypadkowego produktu kupionego w sklepie przede wszystkim tym, że jest dopasowywana do konkretnej osoby.

Więcej informacji znajduje się na stronie wkładki ortopedyczne Warszawa.

Czy wkładki ortopedyczne mogą pomóc na ból kolana?

U części pacjentów – tak.

Kolano znajduje się pomiędzy biodrem a stopą i jego praca zależy również od zachowania pozostałych elementów kończyny.

Jeżeli podczas obciążania stopa pracuje w sposób powodujący zmianę ustawienia podudzia, może wpływać to na mechanikę kolana.

Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy pacjent obserwuje problemy podczas:

• chodzenia,
• biegania,
• schodzenia ze schodów,
• wykonywania przysiadu,
• długiego stania.

Nie oznacza to jednak, że wkładka jest uniwersalnym sposobem leczenia bólu kolana.

Ból może wynikać przecież także z:

• uszkodzenia łąkotki,
• urazu więzadeł,
• problemu z chrząstką,
• zmian zwyrodnieniowych,
• przeciążenia ścięgna,
• zaburzeń dotyczących rzepki.

W takich sytuacjach sama wkładka nie zastąpi prawidłowej diagnostyki.

Ból kolana podczas chodzenia a sposób ustawienia stopy

Podczas każdego kroku stopa, staw skokowy, kolano i biodro współpracują ze sobą.

Jeżeli stopa nadmiernie zapada się do środka albo występuje znaczna asymetria między stronami, może zmieniać się również rotacja podudzia.

W rezultacie sposób obciążania kolana może być inny.

U wybranych pacjentów odpowiednio dobrane wkładki pomagają zmodyfikować tę pracę.

Jednocześnie często potrzebna jest również rehabilitacja kolana, podczas której można pracować nad siłą, stabilizacją i kontrolą kończyny.

Najlepszym podejściem nie musi więc być wybór:

wkładki albo ćwiczenia.

Czasami potrzebne są oba elementy.

Czy wkładki pomagają przy bólu rzepki?

Ból w przedniej części kolana może być związany między innymi ze sposobem pracy stawu rzepkowo-udowego.

Na mechanikę całej kończyny wpływa:

• stopa,
• staw skokowy,
• kolano,
• biodro,
• kontrola miednicy.

Jeżeli badanie pokaże, że ustawienie stopy ma znaczenie dla sposobu wykonywania przysiadu czy schodzenia ze stopnia, specjalista może rozważyć zastosowanie wkładek.

Nie oznacza to jednak, że wkładki „ustawią rzepkę na miejsce”.

W przypadku problemów rzepkowo-udowych podstawą postępowania często pozostaje odpowiednio dobrany trening.

Wkładki ortopedyczne a ból biodra

Mechanika stopy może wpływać również na sposób pracy całej kończyny podczas chodu.

Jeżeli jedna stopa zachowuje się inaczej od drugiej, może pojawić się asymetria w sposobie obciążania nóg.

To z kolei może wpływać na ruch:

• kolana,
• biodra,
• miednicy.

Nie oznacza to jednak, że każdy ból biodra wymaga wkładek.

Dolegliwości w tej okolicy mogą wynikać między innymi z:

• przeciążenia mięśni,
• problemu ze ścięgnami,
• zmian zwyrodnieniowych,
• konfliktu udowo-panewkowego,
• problemów pochodzących z kręgosłupa.

Dlatego przed zastosowaniem wkładek warto ustalić rzeczywiste źródło bólu.

Czy nierówne ustawienie stóp może powodować ból biodra?

Może wpływać na sposób obciążania kończyn, ale zależność nie jest zawsze bezpośrednia.

Organizm potrafi bardzo dobrze kompensować różnice.

U jednej osoby znaczna asymetria nie będzie powodowała żadnych objawów, natomiast u innej może mieć znaczenie podczas wielokilometrowego biegania.

Dlatego ocena powinna odbywać się dynamicznie.

Liczy się nie tylko to, jak pacjent stoi, ale również:

jak chodzi, jak biega i jak wykonuje przysiad.

Wkładki ortopedyczne a ból kręgosłupa

To jedno z najczęstszych pytań pacjentów.

Czy wkładki mogą pomóc na ból kręgosłupa?

W wybranych przypadkach mogą być elementem terapii, szczególnie jeżeli badanie pokaże wyraźny związek pomiędzy sposobem obciążania kończyn a ustawieniem miednicy i całego aparatu ruchu.

Nie można jednak zakładać, że przyczyną każdego bólu pleców są stopy.

Ból kręgosłupa może mieć wiele przyczyn:

• przeciążenie,
• ograniczenie aktywności,
• dyskopatia,
• zmiany zwyrodnieniowe,
• dolegliwości mięśniowe,
• problem neurologiczny.

Dlatego u osoby cierpiącej na przewlekły ból pleców warto ocenić cały układ ruchu.

W zależności od problemu potrzebna może być również rehabilitacja kręgosłupa.

Czy płaskostopie może wpływać na kolana i kręgosłup?

Przy płaskostopiu podłużnym dochodzi do obniżenia łuku przyśrodkowego stopy.

Zmiana ta może wpływać na sposób rozłożenia obciążeń podczas chodzenia i biegania.

U części pacjentów mogą współistnieć:

• ból stóp,
• ból stawów skokowych,
• dolegliwości kolan,
• zmęczenie nóg,
• problemy związane z długim chodzeniem.

BODYMOVE prowadzi również terapię płaskostopia podłużnego.

Wkładki mogą być jednym z elementów postępowania, ale ważne są również odpowiednie ćwiczenia.

Płaskostopie poprzeczne a wkładki

Płaskostopie poprzeczne dotyczy przede wszystkim przedniej części stopy.

Może powodować:

• ból przodostopia,
• pieczenie,
• odciski,
• modzele,
• poszerzenie przedniej części stopy,
• współistnienie haluksów.

Odpowiednio wykonana wkładka może pomóc zmienić rozłożenie nacisków w obrębie przodostopia.

Nie powinna być jednak wybierana przypadkowo.

Szczególnie przy bolesnym płaskostopiu warto wcześniej przeprowadzić ocenę stopy.

Więcej informacji można znaleźć na stronie płaskostopie poprzeczne.

Czy wkładki ortopedyczne pomagają na ostrogę piętową?

Są często wykorzystywane u osób z bólem pięty.

Ich zadaniem może być między innymi zmiana sposobu obciążania bolesnego obszaru.

Nie oznacza to jednak, że sama wkładka usuwa przyczynę wszystkich przypadków bólu pięty.

W terapii znaczenie mogą mieć również:

• ćwiczenia,
• praca nad ruchomością stawu skokowego,
• poprawa tolerancji tkanek na obciążenie,
• odpowiednie obuwie,
• fizjoterapia,
• w określonych przypadkach fala uderzeniowa.

Dlatego wkładkę warto traktować jako element szerszego postępowania.

Czy wkładki mogą pomóc biegaczowi?

Biegacz wykonuje tysiące kroków podczas jednego treningu.

Nawet niewielka zmiana sposobu przenoszenia obciążenia powtarzana kilka tysięcy razy może mieć większe znaczenie niż podczas krótkiego spaceru.

Indywidualne wkładki mogą być rozważane między innymi u osób:

• z nawracającymi dolegliwościami,
• z wyraźną asymetrią,
• po urazach,
• z bolesnymi deformacjami stopy,
• potrzebujących zmiany rozkładu nacisków.

Nie każdy biegacz potrzebuje jednak wkładek profilaktycznie.

Jeżeli nie ma bólu, nie występują problemy funkcjonalne i sposób biegania jest dobrze tolerowany, sam fakt uprawiania sportu nie jest wskazaniem do wkładek.

Wkładki gotowe czy indywidualne?

Na rynku dostępne są dziesiątki gotowych produktów.

Mogą mieć:

• dodatkową amortyzację,
• podparcie łuku,
• miękkie strefy pod piętą,
• elementy przeznaczone dla osób uprawiających sport.

Dla części osób gotowa wkładka może zwiększyć komfort.

Jeżeli jednak występuje:

• znaczna asymetria,
• przewlekły ból,
• deformacja,
• nawracające kontuzje,
• potrzeba precyzyjnej zmiany nacisków,

większy sens może mieć wkładka przygotowana indywidualnie.

BODYMOVE opisuje różnice pomiędzy rozwiązaniami na stronie wkładki ortopedyczne 3D, termoplastyczne czy gotowe.

Jak dobiera się wkładki ortopedyczne?

Prawidłowe postępowanie nie powinno rozpoczynać się od wyboru wkładki z katalogu.

Najpierw potrzebna jest ocena pacjenta.

Specjalista może sprawdzić między innymi:

• ustawienie stóp,
• zakres ruchu,
• miejsca bólu,
• sposób obciążania,
• symetrię kończyn,
• ustawienie kolan,
• zachowanie bioder i miednicy,
• chód,
• sposób biegania.

Dopiero na podstawie tych informacji można zdecydować, czy wkładki są potrzebne i jaki powinny mieć charakter.

Dlaczego analiza chodu jest ważna?

Stopa stojąca nieruchomo może zachowywać się zupełnie inaczej podczas chodzenia lub biegania.

Dlatego sama fotografia stóp albo odbicie na podoskopie nie zawsze wystarcza.

Podczas analizy ruchu można zobaczyć:

• jak stopa kontaktuje się z podłożem,
• jak przenoszony jest ciężar ciała,
• czy występują wyraźne różnice między stronami,
• jak pracuje kolano,
• jak zachowuje się biodro.

To pozwala dopasować wkładkę do funkcji, a nie wyłącznie do kształtu stopy.

Czy wkładki powinny być bardzo twarde?

Nie istnieje jedna prawidłowa sztywność.

Wkładka powinna być dostosowana do:

• problemu pacjenta,
• masy ciała,
• aktywności,
• rodzaju obuwia,
• celu zastosowania.

Inna konstrukcja może być potrzebna osobie chodzącej głównie do pracy, a inna zawodnikowi biegającemu kilkadziesiąt kilometrów tygodniowo.

Wkładka nie powinna być oceniana wyłącznie według zasady:

im twardsza, tym bardziej ortopedyczna.

Czy wkładki muszą być niewygodne na początku?

Organizm może potrzebować czasu na przyzwyczajenie się do nowego sposobu podparcia stopy.

Dlatego często stosuje się stopniowy okres adaptacji.

Na początku wkładki można nosić krócej, a następnie stopniowo zwiększać czas użytkowania.

Nie oznacza to jednak, że należy tygodniami tolerować:

• silny ból,
• drętwienie,
• otarcia,
• wyraźne pogorszenie chodu.

Jeżeli wkładka powoduje takie problemy, powinna zostać skontrolowana.

Ile trwa przyzwyczajanie się do wkładek?

U wielu osób adaptacja trwa od kilku dni do około dwóch tygodni.

Wpływ ma:

• wielkość zastosowanej korekcji,
• wcześniejsze przyzwyczajenia,
• liczba godzin chodzenia,
• aktywność sportowa.

Nie warto rozpoczynać od założenia nowych wkładek na cały dzień i wykonania kilkunastokilometrowej wycieczki.

Obciążenie należy zwiększać stopniowo.

Czy wkładki nosi się cały dzień?

Zależy to od celu terapii.

Niektórzy pacjenci korzystają z nich przede wszystkim podczas:

• pracy,
• spacerów,
• biegania,
• treningów.

Inni używają ich w większości codziennego obuwia.

Sposób użytkowania najlepiej ustalić ze specjalistą podczas dopasowania.

Czy jedna para wkładek pasuje do wszystkich butów?

Nie zawsze.

Wnętrze obuwia sportowego może mieć zupełnie inny kształt niż elegancki but lub wąskie obuwie codzienne.

Wkładka przygotowana do szerokiego buta biegowego może nie mieścić się prawidłowo w innym rodzaju obuwia.

Dlatego przed wykonaniem wkładek warto poinformować specjalistę, w jakich butach będą najczęściej używane.

Czy wkładki naprawiają płaskostopie?

U osoby dorosłej należy ostrożnie podchodzić do określenia „naprawiają”.

Wkładka może:

• wspierać stopę,
• zmieniać naciski,
• zwiększać komfort,
• wpływać na sposób obciążania.

Nie musi jednak powodować trwałej zmiany budowy stopy.

Dlatego wkładki często łączy się z rehabilitacją stopy.

Ćwiczenia mogą być ukierunkowane między innymi na:

• siłę mięśni stopy,
• ruchomość,
• stabilizację,
• kontrolę kończyny dolnej.

Wkładki czy rehabilitacja?

Najczęściej nie powinno się stawiać tych metod przeciwko sobie.

Wkładka może wpływać na sposób kontaktu stopy z podłożem podczas tysięcy kroków wykonywanych w ciągu dnia.

Rehabilitacja pozwala natomiast pracować nad zdolnością organizmu do samodzielnego kontrolowania ruchu.

Dlatego w zależności od problemu specjalista może zalecić:

wkładki + ćwiczenia + zmianę obciążeń.

Przy dolegliwościach stopy pomocna może być rehabilitacja stopy, przy bólu kolana rehabilitacja kolana, a w przypadku problemów z plecami odpowiednio dopasowana rehabilitacja kręgosłupa.

Kiedy wkładki mogą nie pomóc?

Przede wszystkim wtedy, gdy nie odpowiadają prawdziwej przyczynie problemu.

Przykładowo osoba z bólem kolana wynikającym z ostrego uszkodzenia łąkotki nie powinna oczekiwać, że samo zastosowanie wkładki rozwiąże uraz.

Podobnie wkładki nie zastąpią diagnostyki przy:

• znacznym obrzęku,
• ostrym urazie,
• blokowaniu stawu,
• postępującym osłabieniu,
• silnym bólu kręgosłupa z objawami neurologicznymi.

W takich przypadkach najpierw potrzebne jest rozpoznanie.

Dlaczego wkładki kupione bez badania mogą nie działać?

Dwie osoby mogą mieć pozornie podobną stopę, ale zupełnie inaczej poruszać się podczas chodzenia.

Jedna może potrzebować dodatkowego podparcia w konkretnym miejscu, a druga wręcz przeciwnie.

Nieprawidłowo dobrana wkładka może:

• być niewygodna,
• powodować otarcia,
• zwiększać nacisk w niepożądanym miejscu,
• nie dawać żadnego efektu.

Dlatego zasada najpierw diagnostyka, potem wkładka jest znacznie rozsądniejsza niż kupowanie produktu wyłącznie na podstawie rozmiaru buta.

Kiedy warto rozważyć indywidualne wkładki?

Szczególnie wtedy, gdy występują:

• przewlekłe bóle stóp,
• nawracające przeciążenia,
• płaskostopie powodujące objawy,
• bolesne deformacje,
• nierównomierne zużywanie obuwia połączone z dolegliwościami,
• nawracające problemy podczas biegania,
• ból kolan powiązany ze sposobem pracy całej kończyny,
• potrzeba odciążenia określonej części stopy.

Wkładki mogą być również wykorzystywane podczas rehabilitacji po niektórych urazach.

Kiedy najpierw iść do ortopedy?

Jeżeli ból:

• pojawił się nagle,
• wystąpił po urazie,
• jest bardzo silny,
• powoduje obrzęk,
• uniemożliwia obciążenie kończyny,
• występuje blokowanie stawu,

warto rozpocząć od diagnostyki lekarskiej.

W BODYMOVE dostępna jest konsultacja ortopedy w Warszawie, który może ocenić staw i zdecydować o potrzebie dalszych badań.

Dopiero później można rozważać, czy zmiana sposobu podparcia stopy będzie przydatnym elementem leczenia.

Czy zdrowa osoba potrzebuje wkładek profilaktycznie?

Nie ma potrzeby zakładać, że każdy człowiek powinien chodzić w indywidualnych wkładkach.

Jeżeli:

• nic nie boli,
• stopy dobrze tolerują obciążenia,
• nie pojawiają się powtarzające urazy,
• aktywność nie powoduje problemów,

wkładki mogą nie być potrzebne.

Celem nie jest stworzenie „idealnego” ustawienia stopy według jednego wzorca.

Najważniejsze jest prawidłowe i bezbolesne funkcjonowanie.

Jak długo można używać indywidualnych wkładek?

Zależy to od:

• materiału,
• intensywności użytkowania,
• masy ciała,
• rodzaju aktywności,
• sposobu pielęgnacji.

Wkładki osoby biegającej kilkadziesiąt kilometrów tygodniowo mogą zużywać się inaczej niż wkładki stosowane wyłącznie podczas pracy biurowej.

Warto również wykonywać okresowe kontrole, szczególnie jeśli:

• wracają dolegliwości,
• zmienił się sposób aktywności,
• doszło do urazu,
• wkładka wyraźnie się zużyła.

Czy po wykonaniu wkładek trzeba przyjść na kontrolę?

Kontrola pozwala sprawdzić:

• czy pacjent prawidłowo się zaadaptował,
• czy wkładka jest komfortowa,
• czy nie pojawiają się nowe miejsca ucisku,
• czy zmniejszyły się dolegliwości.

W razie potrzeby wkładkę można odpowiednio skorygować.

To jedna z przewag indywidualnego podejścia nad kupieniem gotowego produktu bez możliwości późniejszej kontroli.

Wkładki ortopedyczne w BODYMOVE

W Centrum Medycznym BODYMOVE w Warszawie dobór wkładek ortopedycznych poprzedzany jest oceną funkcjonalną stóp i całej kończyny dolnej.

Analizowane mogą być między innymi:

• stopy,
• kolana,
• biodra,
• miednica,
• sposób chodzenia,
• sposób biegania,
• rozkład nacisków.

Pozwala to zdecydować, czy wkładki rzeczywiście są potrzebne oraz jaki sposób podparcia będzie odpowiedni dla konkretnej osoby.

W razie potrzeby ich stosowanie może zostać połączone z odpowiednio dobraną rehabilitacją.

Czy wkładki mogą pomóc na ból kolan, bioder i kręgosłupa?

Mogą być pomocnym elementem leczenia u tych pacjentów, u których sposób pracy stopy rzeczywiście wpływa na mechanikę całej kończyny.

Nie powinny być jednak traktowane jako uniwersalne rozwiązanie każdego bólu.

Najważniejsze jest ustalenie:

• skąd pochodzi dolegliwość,
• jak zachowuje się stopa w ruchu,
• czy występują asymetrie,
• jak pracuje kolano i biodro,
• czy potrzebne są również ćwiczenia.

Dobrze dobrane wkładki nie mają „naprawiać całego ciała”. Ich zadaniem jest odpowiednio zmodyfikować sposób podparcia i rozkład obciążeń tam, gdzie rzeczywiście może przynieść to korzyść.

Dlatego przed wykonaniem wkładek warto przeprowadzić pełną ocenę funkcjonalną zamiast wybierać je wyłącznie na podstawie wyglądu stopy.