Ból łokcia przy prostowaniu ręki – przeciążenie, łokieć tenisisty czy coś innego?

Dlaczego łokieć boli podczas prostowania?

Staw łokciowy umożliwia przede wszystkim zginanie i prostowanie kończyny, ale uczestniczy również w ruchach obracania przedramienia.

W jego okolicy znajdują się liczne:

• mięśnie,
• ścięgna,
• więzadła,
• kaletki,
• nerwy.

Podczas prostowania ręki napinają się i przesuwają względem siebie różne struktury.

Jeżeli jedna z nich została przeciążona, podrażniona albo uszkodzona, określony zakres ruchu może prowokować ból.

Dlatego sam objaw „boli przy prostowaniu” nie wystarcza do rozpoznania konkretnej choroby.

Bardzo ważna jest dokładna lokalizacja bólu.

Ból po zewnętrznej stronie łokcia

Ból znajdujący się po zewnętrznej stronie jest często kojarzony z łokciem tenisisty.

Dolegliwości mogą nasilać się podczas:

• chwytania przedmiotów,
• podnoszenia kubka,
• odkręcania słoika,
• używania śrubokręta,
• pracy myszką,
• prostowania nadgarstka,
• zaciskania dłoni.

Czasami pacjent odczuwa również ból podczas pełnego prostowania łokcia.

Dolegliwość może promieniować w kierunku przedramienia.

Czym właściwie jest łokieć tenisisty?

Łokieć tenisisty jest przeciążeniowym problemem dotyczącym przede wszystkim przyczepów ścięgien prostowników nadgarstka po zewnętrznej stronie łokcia.

Powtarzalna praca dłoni i nadgarstka może prowadzić do przeciążenia tkanki.

Dlatego problem często występuje u:

• pracowników biurowych,
• informatyków,
• mechaników,
• monterów,
• pracowników budowlanych,
• osób wykonujących prace manualne,
• osób trenujących sporty rakietowe lub siłowe.

BODYMOVE posiada osobną podstronę dotyczącą leczenia łokcia tenisisty, którą warto podlinkować z tego miejsca.

Czy łokieć tenisisty boli tylko przy prostowaniu?

Nie.

Ból może pojawiać się przy różnych czynnościach angażujących mięśnie przedramienia.

Charakterystyczne jest nasilanie dolegliwości podczas:

• mocnego chwytu,
• podnoszenia przedmiotów z wyprostowanym łokciem,
• ruchów nadgarstka,
• obracania przedramienia.

Pacjent może więc początkowo zauważyć problem nie podczas samego prostowania łokcia, lecz np. podczas nalewania wody z czajnika.

Z czasem bolesność może stać się bardziej wyraźna.

Dlaczego boli przy podnoszeniu kubka?

Nawet tak prosta czynność wymaga pracy mięśni przedramienia.

Podczas chwytania naczynia mięśnie stabilizują nadgarstek, a napięcie przenoszone jest przez ich ścięgna do okolicy łokcia.

Jeżeli przyczep ścięgnisty jest przeciążony, nawet stosunkowo lekki przedmiot może powodować ból.

Charakterystyczne może być również osłabienie chwytu.

Pacjent ma wtedy wrażenie, że ręka jest słabsza albo że przedmiot może wypaść z dłoni.

Ból po wewnętrznej stronie łokcia

Jeżeli dolegliwość znajduje się po stronie wewnętrznej, jedną z możliwych przyczyn jest łokieć golfisty.

Podobnie jak przy łokciu tenisisty nazwa nie oznacza, że schorzenie dotyczy wyłącznie sportowców.

W tym przypadku problem obejmuje struktury przyczepiające się po przyśrodkowej stronie łokcia.

Ból może nasilać się podczas:

• mocnego chwytania,
• zginania nadgarstka,
• zaciskania pięści,
• podnoszenia ciężkich przedmiotów,
• pracy narzędziami.

BODYMOVE posiada osobną stronę poświęconą leczeniu łokcia golfisty.

Łokieć tenisisty czy łokieć golfisty?

Najprostsza różnica dotyczy miejsca bólu.

Łokieć tenisisty

Ból znajduje się przede wszystkim po zewnętrznej stronie.

Łokieć golfisty

Dolegliwości występują głównie po wewnętrznej stronie.

W obu przypadkach ból może zwiększać się przy pracy dłonią i nadgarstkiem.

Nie warto jednak diagnozować się wyłącznie na podstawie lokalizacji, ponieważ w okolicy łokcia znajduje się wiele innych struktur mogących powodować podobne objawy.

Ból z tyłu łokcia przy prostowaniu

Jeżeli boli przede wszystkim tylna część łokcia, należy rozważyć inne przyczyny.

W tej okolicy znajduje się między innymi:

• przyczep mięśnia trójgłowego ramienia,
• wyrostek łokciowy,
• kaletka łokciowa.

Dolegliwości mogą pojawiać się po dużej liczbie ćwiczeń angażujących triceps, np.:

• wyciskaniu,
• pompkach,
• pompkach na poręczach,
• prostowaniu ramion na wyciągu.

Jeżeli ból pojawił się stopniowo po wzroście obciążeń treningowych, problem może mieć charakter przeciążeniowy.

Ból łokcia po treningu na siłowni

Łokieć może zacząć boleć po nagłym zwiększeniu:

• ciężaru,
• liczby serii,
• częstotliwości treningów,
• liczby ćwiczeń na ramiona.

Szczególnie duże obciążenie może wystąpić podczas treningów obejmujących jednocześnie:

• podciąganie,
• wiosłowanie,
• wyciskanie,
• ćwiczenia na biceps,
• ćwiczenia na triceps.

Mięśnie mogą być wtedy obciążane praktycznie podczas całego treningu.

Jeżeli dolegliwość ma charakter przeciążeniowy, zwykle rozwija się stopniowo.

Nagły ostry ból podczas jednego powtórzenia wymaga większej uwagi.

Nagły ból podczas prostowania ręki

Jeżeli w trakcie ćwiczenia albo podnoszenia ciężaru pojawił się:

• nagły silny ból,
• charakterystyczny trzask,
• szybko narastający obrzęk,
• krwiak,
• znaczne osłabienie,

trzeba brać pod uwagę świeży uraz.

W takiej sytuacji nie warto kontynuować treningu.

Potrzebna może być konsultacja ortopedyczna oraz odpowiednia diagnostyka obrazowa.

Czy można naderwać triceps?

Tak.

Mięsień trójgłowy ramienia odpowiada za prostowanie łokcia.

Jego ścięgno przyczepia się w tylnej części stawu.

Do urazu może dojść między innymi podczas:

• wyciskania dużego ciężaru,
• upadku na rękę,
• gwałtownego przeciążenia.

Przy większym uszkodzeniu może pojawić się wyraźne osłabienie możliwości prostowania łokcia.

Taka sytuacja wymaga oceny ortopedy.

Spuchnięty łokieć z tyłu

Wyraźne miękkie uwypuklenie z tyłu łokcia może mieć związek z kaletką łokciową.

Kaletka jest niewielką strukturą zmniejszającą tarcie pomiędzy tkankami.

Może zostać podrażniona między innymi przez:

• długotrwałe opieranie łokcia o twardą powierzchnię,
• uderzenie,
• przeciążenie,
• stan zapalny.

Pacjent może zauważyć charakterystyczny obrzęk bezpośrednio nad wyrostkiem łokciowym.

Jeżeli okolica jest jednocześnie mocno zaczerwieniona, gorąca i bardzo bolesna, szczególnie przy gorączce, potrzebna jest szybka konsultacja lekarska.

Dlaczego nie mogę całkowicie wyprostować łokcia?

Ograniczenie pełnego wyprostu może występować z różnych powodów.

Może być związane z:

• bólem,
• obrzękiem,
• wysiękiem,
• urazem,
• przeciążeniem,
• zmianami zwyrodnieniowymi,
• problemem wewnątrz stawu.

U części osób problem polega przede wszystkim na tym, że końcowy zakres ruchu prowokuje ból.

U innych istnieje rzeczywista mechaniczna blokada.

To istotna różnica.

Jeżeli łokieć nagle przestał się w pełni prostować, szczególnie po urazie, warto przeprowadzić diagnostykę.

Łokieć blokuje się podczas ruchu

Uczucie blokowania lub zakleszczania stawu nie jest typowym objawem zwykłego przeciążenia ścięgna.

Pacjent może opisywać:

• zatrzymywanie ruchu w określonym miejscu,
• przeskakiwanie,
• chwilową niemożność wyprostu,
• konieczność wykonania dodatkowego ruchu, aby „odblokować” staw.

Takie objawy warto skonsultować z ortopedą.

Może być potrzebne badanie obrazowe wykraczające poza samo USG.

Ból łokcia podczas pracy przy komputerze

Praca biurowa może sprzyjać problemom przeciążeniowym kończyn górnych.

Znaczenie mają między innymi:

• wielogodzinna praca myszką,
• napięcie mięśni przedramienia,
• brak podparcia ręki,
• wykonywanie tysięcy podobnych ruchów.

Nie oznacza to jednak, że trzeba znaleźć jedną „idealną pozycję” ręki i nie ruszać jej przez cały dzień.

Znacznie ważniejsze są:

• regularne zmiany pozycji,
• przerwy,
• zmniejszenie ciągłego obciążenia tych samych struktur.

Czy ból łokcia może pochodzić od szyi?

Tak.

Nie każdy ból kończyny górnej pochodzi bezpośrednio z miejsca, które boli.

Problem związany z kręgosłupem szyjnym lub strukturami nerwowymi może powodować dolegliwości promieniujące przez:

bark → ramię → łokieć → przedramię → dłoń.

Szczególnie istotne są dodatkowe objawy:

• ból szyi,
• mrowienie,
• drętwienie,
• pieczenie,
• osłabienie ręki.

Jeżeli takie objawy występują, diagnostyka nie powinna ograniczać się wyłącznie do stawu łokciowego.

Drętwienie małego palca i ból łokcia

W okolicy wewnętrznej części łokcia przebiega nerw łokciowy.

To właśnie uderzenie w tę okolicę powoduje charakterystyczne uczucie „prądu” biegnącego do dłoni.

Jeżeli pacjent regularnie odczuwa:

• drętwienie małego palca,
• drętwienie części palca serdecznego,
• mrowienie dłoni,
• ból w okolicy łokcia,

należy uwzględnić również możliwość podrażnienia nerwu.

Takiego problemu nie powinno się automatycznie rozpoznawać jako łokieć golfisty tylko dlatego, że boli wewnętrzna strona stawu.

Czy USG pokaże przyczynę bólu łokcia?

USG łokcia jest bardzo przydatne w ocenie wielu powierzchownie położonych struktur.

Podczas badania lekarz może oceniać między innymi:

• ścięgna,
• więzadła,
• kaletki,
• obecność płynu,
• tkanki miękkie.

Badanie może być wykonywane również dynamicznie.

Lekarz obserwuje wtedy strukturę podczas określonego ruchu.

Kiedy warto zrobić USG łokcia?

Badanie warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy:

• ból utrzymuje się,
• występuje ograniczenie ruchu,
• boli przy chwytaniu,
• występuje tkliwość przyczepów ścięgnistych,
• pojawił się obrzęk,
• wcześniej doszło do urazu,
• podejrzewany jest problem ze ścięgnem.

BODYMOVE posiada osobną podstronę USG łokcia, którą warto w tym miejscu podlinkować.

Czy USG pokaże łokieć tenisisty?

USG może być pomocne w ocenie ścięgien po zewnętrznej stronie łokcia.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba z typowym łokciem tenisisty musi wykonać badanie obrazowe.

W wielu przypadkach bardzo dużo informacji daje:

• dokładny wywiad,
• lokalizacja bólu,
• badanie funkcjonalne.

USG jest szczególnie przydatne wtedy, gdy objawy są nietypowe, utrzymują się mimo terapii albo trzeba wykluczyć inne przyczyny.

USG czy RTG łokcia?

Badania służą do oceny innych struktur.

USG

Sprawdza się przede wszystkim przy ocenie:

• ścięgien,
• więzadeł,
• kaletek,
• tkanek miękkich.

RTG

Znacznie lepiej pokazuje:

• kości,
• złamania,
• część zmian zwyrodnieniowych.

Po znacznym urazie lekarz może więc zdecydować o wykonaniu RTG zamiast lub oprócz USG.

Czy potrzebny jest rezonans łokcia?

Nie każdy ból łokcia wymaga rezonansu.

Badanie może być potrzebne w wybranych bardziej złożonych przypadkach, gdy:

• USG nie wyjaśnia problemu,
• podejrzewane jest głębsze uszkodzenie,
• występują objawy mechaniczne.

O rodzaju diagnostyki najlepiej zdecydować po badaniu.

Ortopeda czy fizjoterapeuta?

Przy stopniowo rozwijającym się przeciążeniu bez poważnego urazu można rozpocząć od fizjoterapeuty.

Jeżeli natomiast wystąpił:

• nagły uraz,
• duży obrzęk,
• krwiak,
• blokowanie stawu,
• znaczna utrata siły,
• brak możliwości pełnego ruchu,

lepszym pierwszym krokiem może być ortopeda.

Jak wygląda rehabilitacja bolącego łokcia?

Rehabilitacja łokcia powinna być dostosowana do źródła problemu.

Przy przeciążeniowych problemach ścięgien bardzo ważnym elementem jest stopniowe odbudowanie tolerancji tkanki na obciążenie.

Program może obejmować:

• odpowiednio dobrane ćwiczenia,
• wzmacnianie mięśni przedramienia,
• pracę nad ruchomością,
• stopniowy powrót do czynności wywołujących ból,
• terapię manualną.

Nie chodzi więc wyłącznie o kilkutygodniowe oszczędzanie ręki.

Czy trzeba całkowicie przestać używać bolącej ręki?

Zazwyczaj nie.

Przy przeciążeniach lepszym rozwiązaniem może być modyfikacja obciążenia niż całkowite zaprzestanie ruchu.

Przykładowo osoba pracująca manualnie może przez pewien czas:

• ograniczyć najcięższe czynności,
• częściej robić przerwy,
• zmienić sposób chwytania.

Następnie obciążenie stopniowo się zwiększa.

Jakie ćwiczenia pomagają na łokieć tenisisty?

W leczeniu przeciążenia ścięgien stosuje się przede wszystkim stopniowany trening mięśni przedramienia.

Mogą być wykorzystywane ćwiczenia:

• izometryczne,
• koncentryczne,
• ekscentryczne.

Nie ma jednak jednego zestawu odpowiedniego dla każdego pacjenta.

Intensywność powinna zostać dostosowana do aktualnej tolerancji tkanki.

Jeżeli ćwiczenie za każdym razem powoduje gwałtowne pogorszenie bólu, program wymaga modyfikacji.

Czy fala uderzeniowa pomaga na łokieć tenisisty?

Fala uderzeniowa jest jedną z metod wykorzystywanych w leczeniu przewlekłych problemów przeciążeniowych ścięgien.

BODYMOVE stosuje ją również w terapii łokcia tenisisty.

Nie powinna być jednak traktowana jako zamiennik całej rehabilitacji.

Jeżeli przyczyną problemu jest wielokrotne przeciążanie tkanki, ważne pozostaje również:

• odpowiednie dawkowanie pracy,
• ćwiczenia,
• stopniowy powrót do obciążeń.

Czy opaska na łokieć pomoże?

Opaski stosowane przy łokciu tenisisty mogą u części pacjentów przejściowo zmniejszyć dolegliwości podczas pracy.

Nie rozwiązują jednak automatycznie przyczyny przeciążenia.

Mogą być jednym z elementów terapii, ale nie powinny zastępować odpowiedniego treningu.

Czy trzeba brać leki przeciwzapalne?

Leki mogą zmniejszać ból, ale ich stosowanie powinno być zgodne z zaleceniami lekarza lub farmaceuty oraz uwzględniać przeciwwskazania.

Przewlekłe problemy przeciążeniowe ścięgien nie powinny być traktowane wyłącznie jako „stan zapalny do wyciszenia”.

Ważniejszym elementem długofalowego postępowania jest zwiększenie zdolności tkanek do tolerowania obciążenia.

Czy łokieć tenisisty sam przejdzie?

U części osób objawy stopniowo się zmniejszają po ograniczeniu przeciążających czynności.

Problem może jednak utrzymywać się przez wiele miesięcy.

Jeżeli ból nie ustępuje i przeszkadza podczas:

• pracy,
• treningu,
• prowadzenia samochodu,
• czynności domowych,

warto wdrożyć odpowiednie postępowanie zamiast czekać bez końca na samoistną poprawę.

Dlaczego ból wraca po powrocie do treningu?

Typowym błędem jest schemat:

ból → całkowita przerwa → poprawa → natychmiastowy powrót do poprzednich ciężarów → ponowny ból.

W czasie przerwy ból może się zmniejszyć, ale tkanka niekoniecznie staje się automatycznie bardziej odporna na obciążenia.

Dlatego powrót powinien być stopniowy.

Ból łokcia podczas pompek

Pompki wymagają pracy:

• tricepsa,
• barków,
• mięśni przedramienia.

Ból może więc pochodzić z różnych struktur.

Jeżeli znajduje się przede wszystkim z tyłu łokcia i nasila w końcowej fazie prostowania, należy zwrócić uwagę na okolice przyczepu tricepsa.

Jeżeli ból znajduje się po stronie zewnętrznej i występuje również przy chwytaniu, bardziej prawdopodobny może być problem przeciążeniowy prostowników przedramienia.

Ból łokcia podczas wyciskania

Podobnie jest podczas wyciskania sztangi lub hantli.

Jeżeli problem pojawia się tylko przy bardzo dużych ciężarach, warto przeanalizować:

• objętość treningu,
• liczbę ćwiczeń,
• częstotliwość,
• technikę.

Nie powinno się jednak automatycznie zakładać, że każdy ból na siłowni wynika ze złej techniki.

Czasami problem jest po prostu efektem przekroczenia aktualnej tolerancji tkanki.

Ból łokcia w nocy

Przewlekłe przeciążenie może powodować dolegliwości także w spoczynku.

Jeżeli ból:

• regularnie wybudza ze snu,
• stopniowo się nasila,
• występuje niezależnie od ruchu,

warto przeprowadzić dokładniejszą ocenę.

Szczególnej uwagi wymaga ból współistniejący z wyraźnym obrzękiem, zaczerwienieniem lub objawami ogólnymi.

Kiedy ból łokcia wymaga pilnej konsultacji?

Pilniejszej diagnostyki wymaga sytuacja, gdy:

• doszło do poważnego urazu,
• łokieć zmienił kształt,
• pojawił się duży obrzęk,
• nie można poruszyć ręką,
• wystąpiło nagłe znaczne osłabienie,
• ręka drętwieje po urazie.

Szybkiej konsultacji wymaga również bardzo bolesny, gorący i zaczerwieniony łokieć połączony z gorączką lub złym samopoczuciem.

Ból łokcia przy prostowaniu – nie zawsze jest to łokieć tenisisty

Najważniejsze jest dokładne określenie miejsca problemu.

Ból po zewnętrznej stronie może wskazywać między innymi na łokieć tenisisty.

Ból po wewnętrznej stronie może być związany z łokciem golfisty lub innymi strukturami tej okolicy.

Ból z tyłu łokcia może wymagać oceny przyczepu tricepsa lub kaletki.

Drętwienie palców może natomiast wskazywać na udział struktur nerwowych.

Jeżeli dolegliwości utrzymują się, ograniczają pełne prostowanie lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto ustalić ich przyczynę.

W Centrum Medycznym BODYMOVE na warszawskim Żoliborzu dostępne są USG łokcia, konsultacje ortopedyczne oraz rehabilitacja ręki i łokcia. W przypadku przeciążenia przyczepów ścięgnistych możliwe jest również kompleksowe leczenie łokcia tenisisty i golfisty.